Kahve Sözlüğü

Daldırma + basınç yöntemiyle çalışan, şırınga benzeri kompakt demleme aracı. 2005'te Alan Adler icat etti.

Kavrulmuş kahvenin rengini ölçen cihaz ve bu cihazın verdiği sayısal değer. Düşük sayı = koyu kavurma.

Coffea arabica türü. Daha aromatik, düşük kafein (~%1,2–1,5), dünya üretiminin yaklaşık yarısını oluşturur.

Kahvenin kokusu; kuru öğütülmüş kahvede ve demlenmiş fincanda algılanan koku bileşenlerinin toplamı.

Kahvenin canlı, parlak, ferahlatıcı tadı. Olumlu bir özelliktir; meyve/limon benzeri notalar verir. Ekşilikten farklıdır.

Kahve hazırlama ve sunumu konusunda uzmanlaşmış kişi. İtalyanca kökenli kelime.

Demlemenin başında kahveye az su dökülüp gaz (CO₂) çıkışının beklendiği aşama. Taze kahvede belirgindir.

Kahvenin ağızda bıraktığı dolgunluk/ağırlık hissi. İnce (çay gibi) ile dolgun (kremamsı) arasında değişir.

Kahve miktarının su miktarına oranı. Örn. 1:16 = 1 g kahveye 16 g su.

Türk kahvesi demlemek için kullanılan, genellikle bakırdan, uzun saplı kap.

Espresso demlemede suyun kahve yatağında bir kanal bulup sadece oradan geçmesi; dengesiz ekstraksiyona yol açar.

Kalın kağıt filtreli, kum saati biçimli pour-over demleme aracı. Temiz, berrak fincan üretir.

Kahvenin soğuk suyla uzun süre (12–24 saat) demlenmesi. Düşük asidite, yumuşak tat.

Espresso üzerindeki altın-kahverengi köpük katmanı. Basınç altında emülsifiye olan yağlar ve CO₂'den oluşur.

Kahveyi standart yöntemle tadıp puanlama (skorlama) pratiği. Kalite değerlendirmenin temel yöntemi.

Çekirdekteki kalite kusuru (küf, böcek hasarı, siyah çekirdek vb.). Specialty skorunu düşürür.

Kavrulmuş kahvenin CO₂ salma süreci. Kavurmadan sonra birkaç gün dinlendirme genelde önerilir.

Bkz. Brew ratio.

Kirazın çekirdeğiyle birlikte kurutulduğu işleme yöntemi. Meyvemsi, yoğun tat profili.

Espresso sepetine konulan öğütülmüş kahve miktarı, genellikle gram cinsinden.

Suyun kahveden çözünebilir bileşenleri (tat, aroma) çözme süreci. Hedef genelde %18–22 verim.

Öğütülmüş kahveden suya geçen çözünmüş madde yüzdesi. Golden Cup hedefi %18–22.

İnce öğütülmüş kahveden, yüksek basınç (8–10 bar) ve kısa sürede (25–30 sn) demlenen yoğun kahve.

Eskiden Liberica'nın alt türü sayılan, güncel taksonomide ayrı tür (C. dewevrei) olabileceği öne sürülen çekirdek.

Suyun yerçekimiyle kahve yatağından süzüldüğü demleme yöntemleri (V60, Chemex, otomatik filtre).

Daldırma yöntemli, metal filtreli demleme aracı. Gövdeli, yağlı fincan üretir.

SCA'nın filtre/demleme kahve için ideal standartları: TDS %1,15–1,35, ekstraksiyon %18–22.

İşlenmiş ama kavrulmamış ham kahve çekirdeği. Kavurma öncesi halidir.

Kahve çekirdeğini öğüten cihaz. Bıçaklı (dengesiz) ve çekirdekli/diskli (burr, dengeli) tipleri vardır.

Kahve ile suyun belirli süre aynı kapta beklediği demleme (French press, AeroPress, cupping).

Açık (light), orta (medium), koyu (dark) kavurma. Koyulaştıkça menşe notaları azalır, kavrulmuş tat artar.

Espresso üzerine süt dökülerek yapılan desenler (kalp, rosetta vb.).

Coffea liberica türü. Nadir, büyük çekirdekli, dünya üretiminin %2'sinden az.

Espresso'ya göre daha fazla suyla çekilen, daha uzun kahve.

Kahvenin yetiştiği ülke/bölge. Tek menşe = tek bir bölgeden gelen kahve.

Tek bir çiftlik veya küçük parselden gelen, ayrıştırılmış küçük partili, genelde yüksek kaliteli kahve.

Ocak üstü, basınçla demleyen klasik İtalyan kahve kabı (Bialetti ile özdeşleşmiştir).

Kahvenin ne kadar ince/kaba öğütüldüğü. Demleme yöntemine göre değişir; tadı doğrudan etkiler.

Meyvede tek yuvarlak çekirdek oluşması durumu. Nadirdir, farklı kavurma dinamiği gösterir.

Suyun kahve yatağından sürekli geçtiği demleme (pour-over, espresso).

Espresso makinesine takılan, öğütülmüş kahveyi tutan saplı sepet.

Elle, suyun kahve üzerine dairesel döküldüğü süzme yöntemi (V60, Chemex, Kalita).

Kahve kirazının çekirdeğe dönüştürülme yöntemi: yıkanmış, doğal, bal (honey), anaerobik vb.

Coffee Quality Institute (CQI) tarafından sertifikalandırılan, kahve kalitesini puanlama yetkisine sahip tadımcı.

Espresso'dan daha az suyla çekilen, daha yoğun ve kısa kahve.

Coffea canephora türü. Yüksek kafein (~%2,2–2,7), acı, güçlü gövde, kalın krema. Hazır kahve ve blend'lerde yaygın.

Specialty Coffee Association — küresel özel kahve standart ve eğitim kuruluşu.

Tek bir ülke/bölgeden gelen, başka kahvelerle karıştırılmamış çekirdek.

SCA standartlarına göre 80+ puan alan, kusursuza yakın kalite sınıfındaki kahve.

Kahvenin doğal tatlılığı; olgun kahvenin olumlu özelliği.

Espresso sepetindeki kahveyi sıkıştırmak için kullanılan araç.

Total Dissolved Solids — fincandaki çözünmüş kahve maddesi yoğunluğu. Golden Cup %1,15–1,35.

Türk kahvesinin fincan dibinde biriken öğütülmüş kahve tortusu.

Kahveyi zanaat/gastronomik ürün olarak gören akım: tek menşe, açık kavurma, doğrudan ithalat.

Hario'nun konik, spiral oluklu pour-over aracı. Temiz ve parlak fincan üretir.

Espresso'da çıkan içecek ağırlığının doza oranı; genelde 1:2 hedeflenir.

Meyve etinin suyla ayrıştırılıp çekirdeğin kurutulduğu işleme. Temiz, parlak, dengeli tat.